Bộ Tư pháp phân công cụ thể nhiệm vụ triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở

Ngày 24/9/2026, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng ký Quyết định số 2120/QĐ-BTP về phân công nhiệm vụ triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. Theo đó, Bộ Tư pháp tập trung triển khai các nhóm nhiệm vụ chính gồm: tổ chức quán triệt, truyền thông, phổ biến Luật và truyền thông về hoạt động hòa giải ở cơ sở; rà soát các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; xây dựng văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật; củng cố tổ hòa giải, đội ngũ hòa giải viên và nâng cao năng lực hòa giải.

Phân công rõ người, rõ việc, rõ tiến độ

Quyết định số 2120/QĐ-BTP yêu cầu thủ trưởng các đơn vị thuộc Bộ Tư pháp tổ chức, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ được phân công; lồng ghép các hoạt động có liên quan; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số nhằm bảo đảm chất lượng, hiệu quả, tiết kiệm và đúng tiến độ. Các đơn vị đồng thời có trách nhiệm xây dựng, quản lý và sử dụng kinh phí theo quy định, kịp thời thông báo tình hình triển khai cho Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý để tổng hợp, báo cáo lãnh đạo Bộ.

Sở Tư pháp có trách nhiệm tham mưu giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh triển khai các nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao tại Kế hoạch triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở (ban hành kèm theo Quyết định số 1774/QĐ-TTg ngày 14/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ) và báo cáo Bộ Tư pháp tình hình triển khai thực hiện (qua Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý).

Tập trung truyền thông, đưa Luật đến gần cơ sở

Một trong những nhóm nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu là tổ chức quán triệt, truyền thông, phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở và truyền thông về hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Trong quý IV năm 2026, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý được giao chủ trì; phối hợp với Văn phòng Bộ, Báo Pháp luật Việt Nam; Tạp chí Dân chủ và Pháp luật và các đơn vị thuộc Bộ xây dựng, ban hành Kế hoạch truyền thông, phổ biến Luật Hòa giải ở cơ sở.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tổ chức Hội nghị toàn quốc triển khai thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở trong quý IV năm 2026 và quý I năm 2027. Hội nghị được tổ chức theo cả hình thức trực tiếp và trực tuyến, với sự phối hợp của Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý, Văn phòng Bộ, Cục Công nghệ thông tin và Sở Tư pháp.

Công tác truyền thông cũng được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, không chỉ tập trung vào thời điểm Luật mới được ban hành. Theo Bảng phân công, từ quý IV năm 2026 và các năm tiếp theo, nội dung cơ bản và những điểm mới của Luật cùng các văn bản hướng dẫn thi hành sẽ được truyền thông trên các phương tiện thông tin đại chúng và các hình thức truyền thông khác. Theo đó, các chương trình, chuyên trang, chuyên mục, tin, bài tuyên truyền sẽ được triển khai với sự tham gia của nhiều cơ quan, trong đó có Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, Báo Pháp luật Việt Nam và sự phối hợp của các cơ quan báo chí khác như Đài Tiếng nói Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam ...

Rà soát pháp luật, kịp thời xử lý những quy định không còn phù hợp

Cùng với hoạt động tuyên truyền, Bộ Tư pháp xác định nhiệm vụ tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động hòa giải ở cơ sở là một nhiệm vụ quan trọng.

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý chủ trì, phối hợp với Cục Kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật và Tổ chức thi hành pháp luật, Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật cùng các cơ quan, tổ chức, Bộ, ngành liên quan tổ chức rà soát các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành liên quan đến hoạt động hòa giải ở cơ sở; xây dựng báo cáo kết quả rà soát và thực hiện theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền việc sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới các văn bản quy phạm pháp luật để bảo đảm phù hợp, thống nhất với quy định của Luật và văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành có liên quan.

Nhiệm vụ này phải được hoàn thành trước ngày 01/3/2027, với sản phẩm chính gồm danh mục các văn bản quy phạm pháp luật được rà soát; Báo cáo của Bộ Tư pháp về kết quả rà soát và đề xuất sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ hoặc ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật trình cấp có thẩm quyền.

Khẩn trương xây dựng các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật

Một trong những nội dung có tính chất then chốt trong Bảng phân công là xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật.

Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý được giao chủ trì xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Hòa giải ở cơ sở. Theo tiến độ được xác định, dự thảo Nghị định phải được trình Chính phủ trước ngày 20/12/2026.

Bên cạnh đó, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý chủ trì, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ, Sở Tư pháp xây dựng, ban hành Thông tư quy định các biểu mẫu về tổ chức và hoạt động trong lĩnh vực hòa giải ở cơ sở. Thông tư được yêu cầu trình Bộ trưởng Bộ Tư pháp trước ngày 10/01/2027.

Củng cố tổ hòa giải, nâng cao năng lực hòa giải viên

Đối với nhiệm vụ Hướng dẫn củng cố, kiện toàn tổ hòa giải, hòa giải viên ở cơ sở; nâng cao năng lực quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở; nâng cao năng lực cho hòa giải viên ở cơ sở bằng hình thức trực tiếp, trực tuyến: Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý được giao ban hành văn bản hướng dẫn việc củng cố, kiện toàn tổ hòa giải, đội ngũ hòa giải viên; hướng dẫn và tổ chức thực hiện các biện pháp nâng cao hiệu quả hòa giải ở cơ sở trên phạm vi toàn quốc; biên soạn, phát hành tài liệu điện tử về bồi dưỡng kiến thức pháp luật, nghiệp vụ và kỹ năng hòa giải ở cơ sở; tổ chức các khóa học trực tuyến mở (MOOC) trên nền tảng số.

Cùng với đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng được thiết kế theo cả hai cấp. Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý nhà nước về hòa giải ở cơ sở và nâng cao năng lực cho đội ngũ tập huấn viên, hòa giải viên ở cấp tỉnh; Sở Tư pháp tổ chức tập huấn, bồi dưỡng trên địa bàn. Các lớp tập huấn được tổ chức hằng năm, bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến theo quy định, đồng thời phát hành tài liệu phục vụ tập huấn.

Công khai thủ tục hành chính, tăng cường theo dõi việc thi hành Luật

Về nhiệm vụ công bố, công khai thủ tục hành chính về hòa giải ở cơ sở theo quy định thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý chủ trì thực hiện, phối hợp với Cục Kiểm soát thủ tục hành chính, Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và các cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện công bố, công khai thủ tục hành chính về hòa giải ở cơ sở theo quy định thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tư pháp, các thủ tục hành chính phải được công bố, công khai.

Bên cạnh đó, Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý là đầu mối theo dõi, thu thập thông tin, kiểm tra, đôn đốc, tiếp nhận, tổng hợp và xử lý phản ánh, kiến nghị; sơ kết, tổng kết việc thi hành Luật và các văn bản quy phạm pháp luật quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật. Nhiệm vụ này được thực hiện hằng năm, với sản phẩm gồm các văn bản đôn đốc, hướng dẫn, kế hoạch thực hiện và báo cáo kết quả.

Theo Linh Đan - Tạp chí Dân chủ và Pháp luật