Anh Nguyễn Hoàng Phương, tại tỉnh Quảng Trị hỏi: Một người không đồng ý với việc kiểm tra, xử lý của cán bộ đang thi hành công vụ, sau đó chửi bới, giằng co, xô đẩy hoặc dùng vũ lực để ngăn cản cán bộ tiếp tục làm nhiệm vụ. Hành vi này có phải là quyền phản đối của công dân hay có thể bị xử lý hình sự về tội chống người thi hành công vụ?
Nội dung bài viết
Tư vấn viên Tư vấn pháp luật trả lời như sau: Theo Điều 330 Bộ luật Hình sự, người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác nhằm cản trở người thi hành công vụ thực hiện nhiệm vụ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Trường hợp phạm tội có tổ chức, phạm tội từ 02 lần trở lên, xúi giục hoặc kích động người khác, gây thiệt hại về tài sản từ 50 triệu đồng trở lên hoặc tái phạm nguy hiểm thì khung hình phạt có thể từ 02 năm đến 07 năm tù.
Điểm quan trọng cần phân biệt là quyền khiếu nại, tố cáo, phản ánh của công dân hoàn toàn khác với hành vi dùng bạo lực để cản trở người đang thực hiện nhiệm vụ. Nếu cho rằng việc kiểm tra, lập biên bản hoặc xử phạt không đúng, người dân có quyền yêu cầu giải thích, ghi nhận ý kiến, khiếu nại hoặc sử dụng các thủ tục pháp lý phù hợp. Không thể lấy sự không đồng tình làm lý do để xúc phạm, đe dọa hoặc tấn công người thi hành công vụ.
Tại Quảng Trị, lực lượng Công an thường xuyên thực hiện tuần tra, kiểm soát và xử lý các hành vi vi phạm nhằm bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội. Chẳng hạn, Công an xã Tân Mỹ cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026 đã tổ chức 305 ca tuần tra với 1.025 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Công tác tập huấn cho lực lượng Cảnh sát giao thông cũng chú trọng kỹ năng xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình tuần tra, kiểm soát, bảo đảm việc thực thi công vụ đúng quy trình, pháp luật.
Ví dụ thứ nhất, một người bị dừng phương tiện để kiểm tra, thay vì xuất trình giấy tờ và thực hiện quyền giải trình theo quy định, lại giằng co, xô đẩy cán bộ để bỏ đi. Nếu hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người này có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo Điều 330.
Ví dụ thứ hai, một nhóm người tụ tập, hò hét, kích động và ngăn cản lực lượng chức năng đang giải quyết vụ việc. Nếu có sự phân công, lôi kéo hoặc kích động người khác tham gia, đây có thể là tình tiết làm tăng mức độ trách nhiệm hình sự theo khoản 2 Điều 330.
Ví dụ thứ ba, nếu chỉ có lời nói thể hiện sự bức xúc nhưng chưa đạt đến mức dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc thủ đoạn khác cản trở công vụ thì không thể máy móc kết luận ngay là tội chống người thi hành công vụ. Cơ quan có thẩm quyền phải căn cứ tính chất, mức độ, hành vi cụ thể và các chứng cứ của vụ việc để xác định trách nhiệm pháp lý.
Vì vậy, thông điệp pháp luật ở đây rất rõ ràng: người dân có quyền giám sát, phản ánh, khiếu nại đối với hoạt động công vụ nhưng không có quyền dùng bạo lực để giải quyết bất đồng. Ngược lại, người thi hành công vụ cũng phải thực hiện nhiệm vụ đúng thẩm quyền, đúng trình tự, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Trả lời của Tư vấn viên pháp luật – Trung tâm Tư vấn Pháp luật tỉnh Quảng Trị
