Bị lừa đảo chiếm đoạt tiền, phải gửi đơn đến đâu và thủ tục như thế nào?

Chị Phan Thị Nhu hỏi:

Tôi được một người tự giới thiệu là nhân viên của một công ty liên hệ qua mạng xã hội và đề nghị tôi chuyển tiền để đặt mua hàng. Sau khi tôi chuyển tiền, người này tiếp tục yêu cầu chuyển thêm với nhiều lý do khác nhau. Khi tôi không đồng ý, người đó chặn liên lạc và tôi không thể lấy lại số tiền đã chuyển.

Tôi còn lưu tin nhắn trao đổi, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, số tài khoản ngân hàng mà tôi đã chuyển tiền và các giấy tờ giao dịch. Xin hỏi, trường hợp này tôi có thể tố giác hành vi lừa đảo ở đâu? Đơn tố giác phải gửi đến cơ quan nào và cần chuẩn bị những thủ tục, tài liệu gì để cơ quan chức năng có căn cứ giải quyết?

Luật sư trả lời:

Trước hết, nếu có căn cứ cho rằng người khác đã dùng thủ đoạn gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản thì người bị hại có quyền tố giác hành vi có dấu hiệu tội phạm đến cơ quan có thẩm quyền. Tùy tính chất, mức độ và các tình tiết cụ thể, hành vi có thể bị xem xét về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Gửi đơn tố giác lừa đảo ở đâu?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, tố giác, tin báo về tội phạm có thể được tiếp nhận, giải quyết theo thẩm quyền của cơ quan điều tra và các cơ quan có trách nhiệm tiếp nhận nguồn tin về tội phạm. Quy định phối hợp hiện hành cũng được hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 07/2025/TTLT-VKSNDTC-TANDTC-BQP-BCA-BTC-BNNMT.

Vì vậy, người bị hại có thể đến cơ quan Công an có thẩm quyền để trình báo, tố giác, hoặc gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận nguồn tin về tội phạm. Nếu cơ quan tiếp nhận xác định vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết của mình thì việc chuyển nguồn tin đến cơ quan có thẩm quyền được thực hiện theo quy định pháp luật.

Đơn tố giác cần có những nội dung gì?

Người bị hại nên trình bày rõ: họ tên, địa chỉ, thông tin liên hệ; thời gian, địa điểm xảy ra vụ việc; người hoặc tài khoản bị tố giác; cách thức đối tượng thực hiện hành vi; số tiền đã bị chiếm đoạt; tài khoản nhận tiền và toàn bộ diễn biến sự việc.

Đặc biệt, cần kèm theo chứng cứ như tin nhắn, email, hình ảnh trao đổi, thông tin tài khoản ngân hàng, sao kê hoặc giấy xác nhận giao dịch, hợp đồng, hóa đơn, số điện thoại, đường dẫn tài khoản mạng xã hội và thông tin của những người biết sự việc.

Người tố giác nên giữ lại bản sao toàn bộ hồ sơ đã nộp và tài liệu chứng minh việc cơ quan có thẩm quyền đã tiếp nhận.

Cơ quan chức năng giải quyết trong bao lâu?

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, sau khi tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra, xác minh và ra quyết định xử lý theo quy định. Việc giải quyết nguồn tin về tội phạm được thực hiện theo trình tự, thời hạn luật định và có thể được gia hạn trong những trường hợp pháp luật cho phép.

Người dân cần lưu ý: Khi vừa phát hiện mình bị lừa chuyển tiền, không nên chờ đợi hoặc tiếp tục thương lượng quá lâu với đối tượng. Cần nhanh chóng lưu giữ chứng cứ, liên hệ ngân hàng để thông báo giao dịch nghi ngờ và trình báo cơ quan Công an, bởi thông tin về tài khoản nhận tiền, giao dịch điện tử và dữ liệu liên quan có thể rất quan trọng đối với quá trình xác minh.

Trong trường hợp vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp, số tiền lớn hoặc người bị hại gặp khó khăn trong việc thu thập chứng cứ, có thể tìm đến luật sư để được hướng dẫn về cách lập hồ sơ, bảo quản chứng cứ và thực hiện quyền, nghĩa vụ của người tố giác theo quy định pháp luật.